UK, GB, ENG czyli ogólnie WTF? część 2/2


Dlaczego na banknotach Kanady czy Nowej Zelandii jest Królowa Elżbieta II? Skąd Brytyjczycy mają Gibraltar oraz Falklandy? Na te oraz inne pytania odpowiedź znajdziecie w części drugiej artykułu UK, GB, ENG czyli ogólnie WTF?

Pierwszą część artykułu znajdziecie tutaj.
UK, GB, ENG czyli ogólnie WTF? część 1/2

Aby zrozumieć te wszystkie zawiłości trzeba by tu wspomnieć o Imperium Brytyjskim.

Imperium Brytyjskie było największym państwem w dziejach świata. Było dwukrotnie większe od współczesnej Rosji (33,7 mnl km2 – prawie 25% powierzchni lądowej świata) i mieszkało w nim 20% ludności całego ówczesnego świata (458 mln osób).

Imperium Brytyjskie

Imperium Brytyjskie.

Jedną z pozostałości Imperium Brytyjskiego jest The Commonwealth Realm. W jego skład wchodzi 16 suwerennych państw, które są członkiem Wspólnoty Narodów (The Commonwealth; British Commonwealth of Nations. Obecnie zrzesza ona niepodległe kraje, z których większość była w ubiegłych wiekach częścią brytyjskiego imperium kolonialnego) i jednocześnie uznają brytyjskiego monarchę za własnego władcę. Premier każdego królestwa wspólnotowego jest doradcą królowej. Każdy Commonwealth Realm jest złączony unią personalną (związkiem dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej) ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

Obecnie status Commonwealth realm mają: Antigua i Barbuda, Australia, Bahamy, Barbados, Belize, Grenada, Jamajka, Kanada, Nowa Zelandia, Papua-Nowa Gwinea, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Tuvalu, Wyspy Salomona oraz oczywiście Wielka Brytania.

The Commonwealth Realm

The Commonwealth Realm.

Istnieje jeszcze coś takiego jak Dependencja Korony brytyjskiej (Crown Dependencies). Jest to forma zależności od Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej terytoriów (quasi-państw) formalnie niebędących terytoriami zależnymi, ale de facto jej podległych (zależność ta wynika bowiem z tradycji, a nie jest zależnością de iure). Głową dependencji jest monarcha brytyjski w ramach unii personalnej między nimi a Wielką Brytanią. Dependencje mają swoje własne parlamenty, rządy i inne aspekty państwowości: sprawami administracyjnymi, sądownictwem, gospodarką oraz finansami zajmują się władze lokalne. Stanowią zatem przypadek sui generis w stosunkach międzynarodowych.

Status Dependencji Korony brytyjskiej mają: Wyspa Mann, Jersey oraz Guernsey.

Dependencje Korony Brytyjskiej

Dependencje Korony brytyjskiej.

Formalnie dependencje nie są częścią Unii Europejskiej, w praktyce uczestniczą w wielu jej politykach. Ponieważ prowadzą niezależną od unijnej i od brytyjskiej politykę fiskalną są to tzw. raje podatkowe. Jednakże Zjednoczone Królestwo odpowiada za ich sprawy zagraniczne i obronę.

Czy to już wszystko? Okazuje się, że nie.

Na zakończenie pozostają Brytyjskie terytoria zamorskie (British Overseas Territories). Terytoria te pozostają pod kontrolą i stałą zależnością Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ale nie stanowią integralnej części tego państwa. Dawniej, terytoria te miały charaktery typowych kolonii, administrowanych bezpośrednio przez urzędników rządu brytyjskiego. Współcześnie, większość z nich to tzw. kolonie samorządne (self-governing colonies), które są reprezentowane przez Zjednoczone Królestwo tylko w takich dziedzinach jak obronność, relacje międzynarodowe czy kwestie handlowe.

Do Brytyjskich terytoriów zamorskich należą: Bermudy, Anguilla, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Gibraltar, Montserrat, Turks i Caicos, Falklandy, Kajmany, Pitcairn, Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha, Akrotiri, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, Dhekelia, Georgia Południowa i Sandwich Południowy.

Brytyjskie terytoria zamorskie

Brytyjskie terytoria zamorskie.

Poniżej finalne podsumowanie wszystkich skomplikowanych zależności w Koronie brytyjskiej.

Wielka Brytania - podsumowanie

Podsumowanie.

Na zakończenie dodam, że obecnie Królowa Elżbieta II nosi tytuł: Z Bożej łaski Królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Antigui i Barbudy, Australii, Bahamów, Barbadosu, Belize, Grenady, Kanady, Jamajki, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyn, Tuvalu i Wysp Salomona, przewodnicząca Wspólnoty Narodów, Obrończyni Wiary. Jest również głową Kościoła anglikańskiego.

Całość powyższego wywodu można obejrzeć w formie video tutaj.

Polecamy również:

2 thoughts on “UK, GB, ENG czyli ogólnie WTF? część 2/2

  1. cs
    15/01/2014 at 11:00

    „Na zakończenie dodam, że obecnie Królowa Elżbieta II nosi tytuł: Z Bożej łaski Królowa” – pies z kulawą nogą nie spojrzałby na ten jej tytuł, który z żadnej tam Bożej Łaski jest, ale z buńczucznej i aroganckiej buty angielskich satrapów oraz niderlandzkiego uzurpatora. Obecnym i jedynym królem Anglii, Szkocji oraz Irlandii jest Franciszek II Bawarski.

  2. Shashka
    11/02/2014 at 21:56

    hmm, nazwa Wyspy Brytyjskie oraz Londonderry nie funkcjonuje wśród Irlandczyków 🙂 – „(… )Irlandia jako część Wysp Brytyjskich – kto wam takich głupot naopowiadał(…)” i poleciało mnóstwo inwektyw pod adresem prowadzącego program w jednym z irlandzkich radiów – natomiast, jeżeli mogę nawiązać do Londonderry, dla Irlandczyków London jest w Anglii a w Irlandii znajduje się Derry 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *